Ung thư dạ dày xảy ra khi các tế bào dạ dày phát triển đột biến, tăng sinh mất kiểm soát, xâm lấn các mô xung quanh hoặc di căn sang các cơ quan khác qua hệ thống hạch bạch huyết.

Ở giai đoạn sớm, bệnh biểu hiện rất ít hoặc gần như không có triệu chứng, đôi khi có thể nhầm lẫn với bệnh lý dạ dày khác. Tầm soát ngay cả khi chưa bộc lộ triệu chứng có thể phát hiện sớm bệnh, nâng cao hiệu quả điều trị, tăng tỷ lệ sống hơn 90%. Dưới đây là 6 đối tượng nên tầm soát sớm ung thư dạ dày.

Người bị nhiễm khuẩn H.P

Một số nghiên cứu cho thấy, vi khuẩn Helicobacter Pylori (H.P) làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày hơn 2,5 lần. Khoảng 2-3% người nhiễm H.P phát triển trực tiếp ung thư biểu mô tuyến dạ dày và hơn 60% số ca bệnh được phát hiện có liên quan đến nó. Vi khuẩn này còn gây ra nhiều bệnh lý dạ dày như viêm dạ dày cấp tính hoặc mạn tính, viêm loét dạ dày… gián tiếp tạo ra những tổn thương tiền ung thư.

Khi xâm nhập vào dạ dày, H.P gây ra tình trạng viêm liên tục. Các tế bào biểu mô dạ dày bị tổn thương, chuyển sản, gây ra sự mất ổn định về cấu trúc rồi dẫn đến ung thư. Ung thư dạ dày bao giờ cũng hình thành qua các giai đoạn gồm viêm teo niêm mạc dạ dày, dị sản ruột, loạn sản, ung thư giai đoạn sớm, ung thư dạ dày tiến triển.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ ước tính khoảng 2/3 dân số thế giới nhiễm khuẩn H.P. Tỷ lệ lây nhiễm cao nên nhóm người nhiễm vi khuẩn H.P nên đề phòng với các biến chứng như ung thư. Trường hợp nhiễm H.P không có triệu chứng rất phổ biến, có thể diễn tiến ung thư dạ dày thầm lặng. Vì vậy, nếu nhiễm vi khuẩn H.P, người bệnh nên tầm soát sớm.

Người bị nhiễm khuẩn H.P
Người bị nhiễm khuẩn H.P

Người nghiện thuốc lá và bia rượu

Theo phân tích tổng hợp của Đại học Khoa học Y tế Hamadan (Iran) trên 233 nghiên cứu trên hơn 33 triệu người cho thấy, hút thuốc lá làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày lên 61%. Các chuyên gia lý giải, hút thuốc lá còn làm giảm hiệu quả diệt trừ vi khuẩn H.P trong dạ dày, khiến tình trạng nhiễm trùng diễn tiến xấu so với không hút. Số lượng thuốc lá hút mỗi ngày và thời gian hút tỷ lệ thuận với nguy cơ ung thư dạ dày. Nếu hút thuốc lá trước 26 tuổi, nguy cơ mắc bệnh càng cao.

Cũng theo nghiên cứu của Đại học Khoa học Y tế Hamadan, nghiện rượu bia lâu năm có nguy cơ tăng mắc bệnh đến 73%. Hai nhóm đối tượng này có thể tầm soát ung thư dạ dày sớm.

Thói quen ăn mặn và thực phẩm chế biến sẵn

Ăn quá mặn, lạm dụng các thực phẩm chế biến sẵn, rau quả ngâm dấm, muối chua… làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Ăn thức ăn nhiều muối khiến lớp niêm mạc dạ dày dễ bị tổn thương, gây chết tế bào hoặc tăng sinh tế bào tái tạo, dẫn đến viêm, teo. Những tổn thương này tăng khả năng nhiễm H.P hoặc có thể làm trầm trọng thêm tình trạng nhiễm trùng, hình thành các tổn thương tiền ung thư.

Hợp chất natri nitrat, nitrit trong thực phẩm chế biến sẵn khi nạp vào cơ thể quá nhiều, sẽ tác dụng với các amin tạo thành nitrosamin hàm lượng cao, gây nhiễm độc, tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Người hay ăn mặn và thực phẩm chế biến sẵn có thể tầm soát ung thư dạ dày sớm.

Gia đình có người mắc ung thư dạ dày

Nghiên cứu của Bồ Đào Nha và Italy đăng trên thư viện Y khoa Mỹ cho thấy, 10% số ca ung thư dạ dày có tính chất gia đình. Trong số đó, các trường hợp mắc hội chứng di truyền chiếm 1-3% tổng số ca. Nếu trong gia đình có cha, mẹ, anh chị em ruột mắc ung thư dạ dày, bạn nên tầm soát ung thư dạ dày khi chưa có triệu chứng. Phát hiện sớm bệnh giúp lên kế hoạch điều trị phù hợp.

Từng phẫu thuật điều trị bệnh dạ dày

Người từng phẫu thuật cắt một phần dạ dày hoặc điều trị viêm loét dạ dày có nguy cơ ung thư sau đó nhiều năm. Nhóm người này nên tái khám định kỳ để kiểm tra chức năng dạ dày và sàng lọc nguy cơ ung thư.

Người cao tuổi

Nguy cơ phát triển ung thư dạ dày tăng lên đáng kể sau 50 tuổi. Do đó, nhóm người này nên tầm soát sớm ung thư dạ dày. Theo thống kê của Globocan 2020, có khoảng hơn 17.000 ca mắc mới ung thư dạ dày và gần 14.700 ca tử vong. Tỷ lệ mắc bệnh ngày càng tăng và đang có xu hướng trẻ hóa. Nhiều trường hợp mắc ung thư dạ dày dưới 40 tuổi.

Ung thư dạ dày giai đoạn sớm tiến triển chậm nhưng âm thầm khó nhận biết bằng triệu chứng lâm sàng. Hầu hết trường hợp phát hiện đều đã ở giai đoạn muộn, do đó, tỷ lệ tử vong cao. Tuy nhiên, bệnh có thể kiểm soát khi ở giai đoạn sớm. Việc sàng lọc sớm ung thư dạ dày có thể cải thiện được khả năng sống sau điều trị, thậm chí có thể điều trị triệt để.